آنها که گستاخی آن را داشته اند که تقدیر را بشکنند و خود بر پیشانی خود بنویسند ، درخت های لجوجی بودند که از کویر روییده اند و در آتش ، برگ و بار افشانده اند.

(معلم شهید،دکتر علی شریعتی)

در سی و چهارمین سالگشت هجرت و شهادت آموزگار بیداری دکتر علی شریعتی

یاد او را گرامی می داریم. چنانکه می دانید طی دوسال گذشته امکان برگزاری رسمی

مراسم یادبود برای دوستداران اندیشه و راه او میسّر نبوده است

و سال پیش نیز با درخواست خانواده برای برگزاری مراسم مرسوم سالیانه در حسینه ارشاد موافقت نشد.

از اینرو با تشکر از همه ی نیروهای فرهنگی و مردمی، به اطلاع عموم می رسانیم

که خانواده شریعتی امسال درخواستی برای برگزاری مراسم نخواهند داشت و

از حضور مطبوعاتی یا شرکت در سایر جلسات رسمی نیز معذور خواهند بود.

از اینرو، کلیه‌ی برنامه‌های جایگزین یادمان امسال تنها از طریق منبع

اطلاع رسانی سایت اینترنتی "بنیاد فرهنگی دکتر شریعتی" اعلام می‌شود

اگر عشق نبود به کدامین بهانه ای می خندیدیم و می گریستیم؟

کدام لحظه های ناب را اندیشه می کردیم؟

چگونه عبور روزهای تلخ را تاب می آوردیم؟

آری....

بی گمان پیشتر از اینها مرده بودیم اگر عشق نبود

                                                            دکترشریعتی

نخستین روز بهار ، گویی نخستین روز آفرینش است ،

                            اگر روزی خدا جهان را آغاز کرده است ، مسلما آن روز نوروز بوده است.

                           بی شک، روح در این فصل زاده است و عشق در این روز سر زده است

                              و نخستین بار، آفتاب در نخستین نوروز

                         طلوع کرده است و زمان با وی آغاز شده است.

                                                                          نوروز برهمه ی پیروان حق مبارکباد

انقلاب را فرزانگان به وجود می آورند،                                                                        

  دیوانگان به پیش می برند

                                                       و فرصت طلبان سوار می شوند.

(معلم شهید،دکترعلی شریعتی)

اگر زینب نبود کربلا در کربلا می ماند

 و حماسه درخشان حسینی اسیر حصار زمان خود میشد

                                                                               دکتر شریعتی

اگر دیگر نگذاشتند زندگی را ببینم ،

گفته ام که نثرهایم را به چاپخانه بدهند تا چاپ کنند

اما شعرهایم را

که از دستبرد هر چشمی پنهان کرده ام،

بردارند و بی آن که بخوانند ،

همه را ببرند و در شکافته ی کوه ساکت تنهایی ام

صومعه ای هست کوچک و زیبا

و روحانی و مجهول ،

به آن جا بسپارند .

چه در همین صومعه است که من 

از وحشت تنهایی در انبوه دیگران می گریختم 

و به درون آن پناه می بردم.

همین جا بود که شب ها و روزهای سیاه و خفه و دردناک را به نیایش می گذراندم 

در برابر سر در آن که به رنگ دعاست ، 

گرم ترین و پرخلوص تری سروهاهای عاشقانه ام را

خاموش زمزمه می کردم. 

و نغمه ی مناجات من ، 

از چشم های پر اسرار مناره ای باریک و بلند آن

در آستانه ی هر سحرگاه و در دل هر شامگاه 

و در بهت غمگین و اندوهبار هر غروب 

در آن کوهستان خلوت و ساکت و مغرور تنهایی من می پیچید. 

و همواره انعکاس طنین آن در این دره ،

گرداگرد دیوارهای بلند و سنگی و عظیم کوهستان ، می گردد و می پیچد و می خواند.

حتی اگر برای همیشه خاموش شوم،

حتی دیگر نگذارند فردا برگردم ،

و باز آوای محزون تنهایی سنگین و رنج آلود روح تنهایم را

در زیر رواق بلند و زیبای صومعه ام زمزمه کنم ، 

آری 

حتی اگر فردا دیگر نگذاشتند که برگردم ، 

حتی اگر دیگر نتوانستم آواز بخوانم ،

طنین آوای من که از درون صومعه بر می خاست ،

همواره در این کوهستان خواهد پیچید !

(معلم شهید،دکتر علی شریعتی)

از وقتی كه، به‌گفته جلال(جلال آل احمد)؛ «سنت شهادت را فراموش كرده‌ایم، و به مقبره ‌داری شهیدان پرداخته‌ایم، مرگ سیاه را ناچار گردن نهاده‌ایم» و از هنگامی كه به

 جای شیعه علی (ع) بودن و از هنگامی كه به‌ جای شیعه حسین (ع) بودن و شیعه زینب (س) بودن، یعنی «پیرو شهیدان بودن»، «زنان و مردان ما» عزادار شهیدان شده‌اند

 و بس، در عزای همیشگی مانده‌ایم . . .

(معلم شهید،دکتر علی شریعتی)

در رستوران دانشجویی اسرائیلی ها روزی بر سر میز نهار روزنامه ی لوموند را می خواندم. سر مقاله اش تحلیلی بود از کودتایی که در بولیوی پرداخته بودند. کنار دست

 من یک دانشجوی اسرائیلی نشسته بود.سرش را به زحمت خم کرده بود و با کنجکاوی می کوشید تا صفحه ای را که از لای صفحات روزنامه بیرون آمده بود را بخواند، گفتم

 کدام صفحه را می خواهید؟ گفت صفحه ی بورس ها را.آن را گرفت و ملتهبانه و دقیق نوسان قیمت کالاها  و ارز ها را بررسی می کرد. فکر کردم شاید تاجر است هیچ

نگفتم اما او اعجابش را نتوانست پنهان کند و پرسید که سر مقاله ی سیاسی به کار شما چه می آید؟ مگر سیاستمداری از بولیوی هستید؟ گفتم نه، دانشجویی ایرانی ام . . .

گفتم شما مگر تاجر فرانسوی اید؟گفت نه، دانشجویی اسرائیلیم اما به هر حال در پاریس زندگی می کنم و لاجرم تحول بورس و تغییر ارز در زندگی ساده ی دانشجویی هم

بی اثر نیست.مطالعه ی صفحه ی سوم لوموند که صفحه ی اقتصادی است به من این آگاهی را میدهد که مثلا بدانم سال دیگر هم بلیط غذا همین هفده ریال خواهد ماند یا نه،

 زیرا اگر وضع فرانک در میان پول های دیگر دنیای سرمایه داری با همین منحنی رو به تزلزل رود احتمالا بلیط غذای رستوران های دانشجویی از سال دیگر هفده و نیم تا

هجده ریال خواهد شد و همینطور چیز های دیگری که به یک زندگی دانشجویی بسته است، از قبیل کفش و لباس و اتوبوس و کرایه خانه و قیمت کاغذ و مداد و میوه و

 قهوه.اما سر مقاله یا تفسیر سیاسی یا اخبار خارجی لوموند که برای شما روشن میکند که مثلا کودتای نظامی بولیوی راست است یا چپ،ساخت "سیا" بوده است یا سفید یا

 سرخ یا عوامل داخلی، برای زندگی واقعی شما و مسائلی که اکنون شما با آن در تماسید چه نتیجه ای دارد؟

 لحظه ای در هم نگریستم و دیدم که ما دو دانشجوی هم سن و هم عصر و هم رشته تا کجا در چشم یکدیگر احمقیم!

(معلم شهید،دکتر علی شریعتی)

وقتی میتوانی با سکوت حرف بزنی بر پایه لرزان واژه ها تکیه مکن .

 (معلم شهید،دکتر علی شریعتی)

* پاسخگویی به سوالات در بخش مربوطه هر سوال انجام گرفت*

آنگاه که گرسنگی بیداد میکند، از مائده های روحی سخن گفتن خیانت است.

نه تنها به زندگی مادی،که به معنویت روحانی نیز هم،اندرونی که از طعام خالی است خانه ی جهل و زاغه ی ظلمت است؛ حتا دین من اعلام میکند که

"هرکس معاش ندارد معاد ندارد".

(معلم شهید،دکتر علی شریعتی)

هنر من و بزرگترین هنر من: فن زیستن در خویش. همین بود که مرا تا حال زنده داشت. همین بود که مرا از اینهمه دیگرها و دیگران بیهوده مصون می داشت.

هر گاه با دیگران بودم خود را تنها می دیدم. تنها با خودم، تنها نبودم اما، اما اکنون نمی دانم این "خودم" کیست؟ کدام است؟

هر گاه تنها می شوم گروهی خود را در من می آویزند که منم و من با وحشت و پریشانی و بیگانگی در چهره هر یک خیره می شوم و خود را نمی شناسم! نمی دانم کدامم؟

می بینی که چه پریشانی ها در بکاربردن این ضمیر اول شخص دارم، متکلم! نمی دانم بگویم از اینها من کدامم یا از اینها من کدام است؟ پس آنکه تردید می کند و در

 میان این "من" ها سراسیمه می گردد و می جوید کیست؟ من همان نیستم؟ اگر آری پس آنکه این من را نیز هم اکنون نشانم می دهد کیست؟

اوه که خسته شدم! باید رها کنم. رها میکنم اما چگونه می توانم تحمل کنم؟

تا کنون همه رنج تحمل دیگران را داشتم و اکنون تحمل خودم رنج آورتر شده است.

می بینی که چگونه از تنهایی نیز محروم شدم؟

(معلم شهید،دکتر علی شریعتی)

کار اصلی هر روشنفکری در این جهان و این عصر یک مبارزه آزادی بخش فکری و فرهنکی است،

 برای نجات انسان از منجلاب وقیح سرمایه داری واستثمار طبقاتی ،

 نجات عدالت اجتماعی از چنگال خشن و فرعونی دیکتاتوری مطلق مارکسیستی

 و نجات خدا از قبرستان مرگ آمیز و تیره آخوندیسم . . .

(معلم شهید،دکتر علی شریعتی)

من در کشوری زندگی می‌کنم که زبانش «پارسی» است، اما به آن «فارسی» می‌گویند، چون عربی «پ» ندارد.

(معلم شهید،دکترعلی شریعتی)

و در ثروت « فقر » غنی گشتم.

و از چشمه « ایمان » سیراب شدم.

و در هوای « دوست داشتن » ، دم زدم.

و در آرزوی « آزادی » سر بر داشتم.

و در بالای « غرور » ، قامت کشیدم.

و از « دانش » ، طعامم دادند.

و از « شعر » ، شرابم نوشاندند.

و از « مهر » نوازشم کردند.

و « حقیقت » دینم شد و راه رفتنم.

و « خیر » حیاتم شد و کار ماندنم.

و « زیبایی » عشقم شد و بهانه زیستنم.


(معلم شهید،دکتر علی شریعتی)

انسان یک « انتخاب » است ، «نبرد و تلاش و شناخت » است، یک «شدن» همیشگی است ،

 یک « هجرت بی انتها » است ، هجرت در خویش ؛ از لجن تا خدا (هجرت انفسی).

و راهی که از لجن تا خدا کشیده شده است «مذهب» نام دارد .

در اینجا روشن است که مذهب یعنی راه . مذهب هدف نیست، راه است و وسیله است . تمام بدبختی که در جامعه های مذهبی دیده می شود به این علت است که مذهب

 تغییر روح و جهت داده و در نتیجه نقشی که دارد ، عوض شده است و این بدان علت است که « مذهب را هدف کرده اند» . شما جاده را هدف کنید ؛ گل کاری و آسفالت و

آذین کنید ، صد ها سال ، نسل به نسل روی این جاده کار کنید، جاده پرست بشوید ، معتقد به جاده بشوید، آن را دوست بدارید، بدان عشق بورزید، تا چشمتان به آن افتاد یا

 اسمش به گوشتان خورد از شور به گریه افتید ، با هر که چپ به آن نگاه کرد بجنگید ، تمام وقت و پولتان را صرف تزیین و تعمیر و صاف و صوف کردن آن کنید ، یک

 لحظه آن را برای رسیدن به کار زندگیتان ترک نکنید ، همیشه بر روی آن قدم بزنید و کیف کنید و از آن گفت گو کنید و خاکش را به چشمتان بمالید و دوای دردتان بسازید و

 … چه خواهید شد ؟ گمراه.

آری . همین راه راست و درست و حقیقی شما را از هدف باز می دارد ، شما را به جایی نمی رساند ، در راه گم شدن از گمراه شدن بدتر است.

(معلم شهید،دکتر علی شریعتی)

فقر ، گرسنگی نیست ، عریانی هم نیست. فقر ، چیزی را " نداشتن " است ، ولی ، آن چیز پول نیست ، طلا و غذا نیست .

فقر ، همان گرد و خاكی است كه بر كتابهای فروش نرفته ی یك كتابفروشی می نشیند . فقر ، كتیبهء سه هزار ساله ای است كه روی آن یادگاری نوشته اند.

فقر ، پوست موزی است كه از پنجره یك اتومبیل به خیابان انداخته میشود .

فقر ، همه جا سر میكشد. فقر ، شب را " بی غذا " سر كردن نیست . فقر ، روز را " بی اندیشه" سر كردن است .

(معلم شهید،دکتر علی شریعتی)

قرآن !

من شرمنده توام اگر از تو آواز مرگی ساخته ام كه هر وقت در كوچه مان آوازت بلند میشود همه از هم

میپرسند " چه كس مرده است؟ " چه غفلت بزرگی كه

می پنداریم خدا تو را برای مردگان ما نازل كرده است .

قرآن !

من شرمنده توام اگر ترا از یك نسخه عملی به یك افسانه موزه نشین مبدل كرده ام . یكی ذوق میكند كه ترا

بر روی برنج نوشته،‌یكی ذوق میكند كه ترا فرش كرده ،‌یكی ذوق میكند كه ترابا طلا نوشته ،‌یكی به خود

میبالد كه ترا در كوچك ترین قطع ممكن منتشر كرده و ... ! آیا واقعا خدا ترا فرستاده تا موزه سازی كنیم ؟

قرآن !

من شرمنده توام اگر حتی آنان كه ترا می خوانند و ترا می شنوند ،‌آنچنان به پایت می نشینند

كه خلایق به پای موسیقی های روزمره می نشینند . اگر چند آیه از ترا به یك نفس بخوانند مستمعین

فریاد میزنند " احسنت ...! " گویی مسابقه نفس است ...

قرآن !‌

‌ من شرمنده توام اگر به یك فستیوال مبدل شده ای حفظ كردن تو با شماره صفحه ،‌خواندن تو آز آخر به اول ،‌یك معرفت است یا یك ركورد گیری؟ ای كاش آنان كه ترا حفظ كرده اند ،‌حفظ كنی ، تا این

چنین ترا اسباب مسابقات هوش نكنند. .

خوشا به حال هر كسی كه دلش رحلی است برای تو .آنانكه وقتی ترا می خوانند چنان حظ می كنند ،‌گویی كه قرآن همین الان به ایشان نازل شده است. آنچه ما باقرآن كرده ایم تنها بخشی از اسلام است كه به صلیب جهالت كشیدیم.

(معلم شهید، دکتر علی شریعتی)

ای علی! همراه تو به کویر می‌روم؛ کویر تنهایی، زیر آتش سوزان عشق، در توفان‌های سهمگین تاریخ که امواج ظلم و ستم، در دریای بی‌انتهای محرومیت و شکنجه، بر پیکر کشتی شکسته حیات وجود ما می‌تازد.

چه فاجعه ای است که باطل به دستی عقل را شمشیر می گیرد و به دستی شرع را سپر . . .

(معلم شهید،دکتر علی شریعتی)

بی تو من رنگهای این سرزمین را بیگانه می بینم

بی تو رنگهای این سرزمین مرا میآزارند

بی تو آهوان این صحرا گرگان هار من اند

بی تو كوهها دیوان سیاه و زشت خفته اند

بی تو زمین قبرستان پلید و غبار آلودی است كه مرا در خود به كینه میفشرد

بی تو دریا گرگی است كه آهوی معصوم مرا می بلعد

بی تو سپیده ی هر صبح لبخند نفرت بار دهان جنازه ای است

بی تو نسیم هرلحظه رنجهای خفته را در سرم بیدار میكند

بی تو من با بهار می میرم

بی تو من در عطر یاس ها می گریم

بی تو من باهر برگ پائیزی می افتم

بی تو من در چنگ طبیعت تنها می خشكم

                                                                      هبوط در كویر اثر دكتر علی شریعتی